Wanneer je zwanger bent of net moeder bent geworden, komt er ontzettend veel informatie op je af. Van boeken en social media tot goedbedoelde adviezen van familie, vrienden en andere ouders. Dat kan heel waardevol zijn, maar soms ook overweldigend.
Wat mij vooral opvalt, is hoe snel moeders zichzelf vergelijken met anderen. De ene moeder heeft een vriezer vol afgekolfde moedermelk, de ander lijkt zonder moeite maandenlang volledig borstvoeding te geven en weer een ander deelt een strak voedingsschema dat perfect lijkt te werken.
Maar achter die verhalen zit vaak een werkelijkheid die je niet ziet.
In deze blog wil ik daarom iets meegeven wat ik zelf belangrijk vind: borstvoeding hoeft niet perfect te zijn. Iedere moeder, iedere baby en iedere borstvoedingsreis is anders. Juist wanneer je dat accepteert, ontstaat er vaak meer rust en vertrouwen.
Vergelijken is heel menselijk, maar vertelt niet het hele verhaal
Vrijwel iedere moeder doet het weleens. Je vraagt je af of jouw baby vaak genoeg drinkt, of je voldoende melk produceert of waarom een andere moeder veel meer lijkt af te kolven. Zeker op social media lijkt het soms alsof alles bij anderen vanzelf gaat.
Maar social media laat meestal maar een klein gedeelte van de werkelijkheid zien.
Je ziet misschien een foto van een volle vriezer met moedermelk, maar niet hoeveel kolfsessies daaraan voorafgingen. Je leest een succesverhaal over borstvoeding, maar niet altijd over de momenten van onzekerheid, pijn of twijfel.
Daardoor kunnen gemakkelijk gedachten ontstaan als:
- Waarom kolf ik minder melk dan zij?
- Moet mijn baby niet langer of vaker drinken?
- Waarom lukt kolven bij mij niet meteen?
- Heb ik wel genoeg melk?
- Doe ik iets verkeerd?
Dat zijn heel begrijpelijke vragen. Tegelijkertijd is het belangrijk om te beseffen dat de situatie van een andere moeder vrijwel nooit één-op-één vergelijkbaar is met die van jou.
De hoeveelheid die je kolft, vertelt maar een deel van het verhaal
Een van de grootste misverstanden rondom kolven is dat de hoeveelheid afgekolfde melk precies laat zien hoeveel melk je produceert. Zo eenvoudig ligt het niet.
Iedere moeder reageert anders op een borstkolf. Sommige vrouwen kolven relatief gemakkelijk veel melk af, terwijl anderen minder afkolven terwijl hun baby aan de borst prima drinkt. Een kolfopbrengst is daarom niet automatisch een goede maatstaf voor je totale melkproductie.
Ook iedere baby heeft zijn eigen ritme. De ene baby drinkt snel en efficiënt, terwijl een andere baby vaker kleinere hoeveelheden drinkt. Slaapritme, leeftijd, groeifases en voedingsbehoefte spelen allemaal een rol.
Wat voor het ene gezin perfect werkt, hoeft voor het andere gezin helemaal niet passend te zijn.
Mijn ervaring is dat er vaak meer rust ontstaat wanneer moeders minder zoeken naar het 'perfecte schema' en meer leren kijken naar hun eigen situatie. Betrouwbare informatie kan daarbij helpen, maar uiteindelijk leer je vooral door je eigen baby steeds beter te kennen.
Een volle vriezer met moedermelk is geen doel op zich
Online zie je regelmatig indrukwekkende melkvoorraden. Het is begrijpelijk dat je daardoor het idee kunt krijgen dat je zelf ook tientallen zakjes moedermelk achter de hand zou moeten hebben.
Maar dat hoeft helemaal niet.
Een grote voorraad is in veel situaties simpelweg niet noodzakelijk. Wanneer je voldoende melk hebt voor wat jouw baby nodig heeft en eventueel wat extra melk voor momenten waarop jij niet aanwezig bent, kan dat prima zijn.
Meer produceren is bovendien niet automatisch beter. Een overproductie kan juist klachten geven, zoals gespannen borsten, veel lekken of stuwing.
Probeer daarom niet alleen te kijken naar het aantal milliliters in een flesje. Kijk naar het grotere geheel.
Waar kun je dan wél op letten?
In plaats van jezelf te vergelijken met een andere moeder, zijn er een paar zaken die veel relevanter zijn voor jouw eigen situatie:
1. Kijk naar je baby
Hoe gaat het met je kindje? Groei, ontwikkeling, voldoende natte luiers en het algemene welzijn van je baby geven belangrijke informatie. Heb je twijfels over de groei of voeding, bespreek dit dan met het consultatiebureau of een andere deskundige.
2. Kijk naar jezelf
Borstvoeding en kolven mogen soms zoeken en wennen zijn, maar aanhoudende pijn of veel stress verdient aandacht. Blijf daar niet onnodig mee rondlopen.
3. Kijk naar wat voor jullie haalbaar is
Volledig aan de borst voeden, exclusief kolven of borst- en flesvoeding combineren: er bestaat niet één aanpak die voor ieder gezin de beste is.
Dat laatste vind ik zelf erg belangrijk. Een voedings- of kolfroutine moet niet alleen op papier goed werken, maar ook passen binnen jullie dagelijks leven.
Wanneer is het verstandig om hulp te vragen?
Jezelf niet vergelijken betekent natuurlijk niet dat je zorgen moet negeren. Juist goede informatie en professionele begeleiding kunnen enorm helpen wanneer je ergens over twijfelt.
Heb je bijvoorbeeld aanhoudende pijn tijdens het voeden of kolven, maak je je zorgen over de groei van je baby of neemt je melkproductie onverwacht sterk af? Dan is het verstandig om iemand mee te laten kijken.
Een lactatiekundige kan bijvoorbeeld helpen bij vragen over aanleggen, kolven, melkproductie en de juiste maat borstschild. Voor vragen over de gezondheid of groei van je baby kun je terecht bij het consultatiebureau, je huisarts of een andere betrokken zorgprofessional.
Hulp vragen betekent niet dat je het verkeerd doet. Soms kan één praktische aanpassing al veel onzekerheid wegnemen.
Vertrouwen groeit met ervaring
Wat ik in gesprekken met moeders steeds weer terughoor, is dat vertrouwen meestal niet van de ene op de andere dag ontstaat. Dat groeit.
Iedere voeding, iedere kolfsessie en iedere nieuwe ervaring helpt je om je eigen ritme te vinden. Ook wanneer iets een keer niet lukt zoals je had gehoopt.
Een comfortabele en goed passende borstkolf kan het kolven prettiger maken, zeker wanneer je regelmatig kolft. Binnen Youha besteden we daarom veel aandacht aan comfort, verschillende pasvormen en de mogelijkheid om kolven zo praktisch mogelijk in het dagelijks leven in te passen. Maar een borstkolf blijft uiteindelijk een hulpmiddel. Goede informatie, begeleiding wanneer dat nodig is en vertrouwen in je eigen lichaam zijn minstens zo belangrijk.
Tot slot: jouw borstvoedingsreis hoeft niet op die van een ander te lijken
Als ik één boodschap zou mogen meegeven, dan is het deze: laat het perfecte plaatje los.
Borstvoeding hoeft niet perfect te verlopen om waardevol te zijn. Je hoeft geen enorme melkvoorraad te hebben, je hoeft niet hetzelfde schema te volgen als een andere moeder en je hoeft jezelf niet af te rekenen op het aantal milliliters dat je kolft.
Of je nu volledig borstvoeding geeft, uitsluitend kolft of verschillende manieren van voeden combineert: uiteindelijk gaat het erom dat jij een manier vindt die past bij jou, je baby en jullie gezin.
Wees daarom mild voor jezelf, gebruik betrouwbare informatie en durf deskundige hulp te vragen wanneer je twijfelt. Er bestaat geen perfecte borstvoedingsreis. Er bestaat vooral een manier die voor jullie werkt.
Over de auteur
Elles is moeder en nauw betrokken bij de ontwikkeling van producten binnen Youha. Vanuit haar eigen ervaringen en de vele gesprekken met moeders ziet zij dagelijks hoeveel vragen en onzekerheden er kunnen ontstaan rondom borstvoeding en kolven.
"Wat ik moeders het liefst wil meegeven, is dat je jezelf niet hoeft te vergelijken met anderen. Iedere baby is anders en iedere moeder ook. Kijk vooral naar wat voor jullie werkt, durf om hulp te vragen wanneer dat nodig is en wees niet te streng voor jezelf. Borstvoeding en kolven hoeven niet perfect te gaan om waardevol te zijn."
Liefs,
Elles Jannink-Baak
Youha Productexpert
